Entelektüel Çalışma ve İrade - Jules Payot (10.01.2026 Cumartesi)

Önsöz

“Bana bir dayanak noktası verin, dünyayı yerinden oynatayım.”

“İnsan, dikkatini çözmesi gereken sorun üzerine odakladığında, sonunda doğru yolu bulur.”

• Yada o doğru yol ilhamen zihnine bahşedilir ki sebepleri yerine getiren bir zihnin şahit olduğumuz üzere Yaratıcı tarafından ödülü bu olur genellikle. 
• İnsanın dayanak noktası, dikkati olmalı; çalıştığı işten üst düzey verim alması için odaklanabilmeli.
• Her yanlış bir kaybediş değil bir değişim çağrısıdır. Kazanılmaya aday isimsiz bir başarıdır.

“Çabalarını gereksiz şekilde fazla alana dağıttığı için hayatını boşa harcadığından emin olmuştu ve hiçbir umut ışığı yanılmış olmanın acı pişmanlığını hafifletemediğinden telafisi olmayanı yapmış olma duygusunun (neredeyse altmış yaşındaydı) onun için cehennem olduğunu ekledi.”

“Tüm öğretmenler ‘çok okumalısınız’ diye tekrarlayıp durur, oysa az ve sadece önemli sayfalar okunmalı.”

• Okuma şehvetine aldanmış bir nefsin kontrol edemediği okuma güdüsü tam olarak insanı ele geçirince bu sözleri duyarız oysa bu durumun nitelikli bir eylem olmadığını anladığımızda vakit epey ilerlemiş, kibrimiz geri dönüş yollarını eşkiyalara emanet etmiştir.

Çalışmaktan Zevk Almak ve Nasıl Çalışacağını Bilmek

“.., iradenin özünde duygusal bir güç olduğu gerçeğini bilmiyor gibi görünüyor.”

• İrade duygusal bir güç olarak düşünülebilir. Böylelikle kullanıldığında duygusal bir haz ortaya çıkar. Bu da bu gücün devamlılığını sağlayan başat faktör olur.
• En sağlıklı rekabet kendimle olanıdır.

“Kibir öyle istilacı bir ottur ki onu yetiştirmek için çaba sarf etmeye gerek yoktur; kendiliğinden yeterince hızlı büyür.”

“.., iradeyi, ısısını yapay bir kaynaktan ödünç almaya ve yalnızca dışsal bir iradeyle sürtünerek tutuşmaya alıştırmak ihtiyatsızlıktır.”

• Haz mükemmellikten doğar acı ise eksiklikten.

“Her eylemin kendi hazzı vardır ve bu haz, bağlı olduğu eylemin yoğunluğunu arttırır.”

“Oysa şafağın buz gibi havasındaki zorlu bir tırmanış sırasında dağcı; sade, metanetli ama derin bir sevinç yaşar. Bu kendine hakim olma duygusunun verdiği sevinçtir.”

• Ruhun en büyük hazzı maddeye karşı çıkarak onu yönetmesidir.

“Her his, dikkatin ışığına tutulduğu anda daha netleşir ve enerji kazanır.”

• Odaklanarak bakıldığında hissettiklerimizi sentezler, yönlendirir ve irade altına almış oluruz. 
• Her telkin, bir zaptetme çabasıdır.

“Üzerinde durduğunuzda baskıcı hale gelen bir his vardır ki bu, tehlikeli bir his olup şeytanın ayartması olan ‘yorgunluk hissi’dir.”

• Yorgunluk hissi yorgun olmadan oluşan tek histir. Yalancı açlığa benzer.
• Yorgunluk hissi reddedildiğinde yeraltı enerjisi ödül olarak verilir. Bu his reddedildiğinde en safiyane başarılar bizi bulur. Çünkü kimsenin çıkamadığı o tepeye, o telkini yenerek biz çıkmışızdır.

“İnsan yaşamı, giderek saflaşan bir maneviyata doğru bir çaba olmasaydı -ki bu maneviyat sayesinde tek mutlak değer olan akla katılır- hayvanlarınkinden hiçbir şekilde üstün olmazdı.”

“Adalet dışında sağlam bir barış yoktur.”

• Sabırlı düşünce meyve veren tek ağacıdır, duyguların.
• Bugün her şey zor geliyorsa dün akşam kolay bir şeyi yapmadığım içindir, bugün her şey kolay geliyorsa dün akşam zor bir şeyi yaptığım içindir.

“Tarihte, bilgi fişi istifinden başka bir şey olmayan makaleler, incelemeler ve kitaplar içinde boğulmuyor muyuz?”

“Akıl insan zekasının doğaya karşı verdiği milyarlarca mücadelenin ıslah edilmesidir.”

• Akıl, deneyimdir. Akıl hatanın kardeşidir.

“Çalışkan bir insan olabilirsiniz, (sabana alışkın öküz) ancak gereksiz ayrıntıların ağırlığı altında beliniz bükülüp birikimlerinizi asla kişisel deneyimlerinizle karşılaştırmamış olabilirsiniz.”

• Çalışkan bir öküzü herkes sever ama kullanmak istediği için. Okunulanların içselleşmemesi oluşturacak etkiyi neredeyse sıfıra indirir. O yüzden deneyimlerimize göre okuma seçebilmeli.

“Ruhun hakikat için doğal duası olan dikkat.”

• Devlet daireleri emsallerden inşa ediliyor.
• Vakit hırsızlığı en masum kayıp.

“Çalışmaya çok fazla zaman harcamak tembelliktir. Zamanın bir önemi yoktur; önemli olan işimize harcadığımız enerjidir.”

• Var olan anlama enerjisi en çok sarfettiğimiz anlar çalışmanın faydalı dönemidir. İlerleyen zamanda enerjisiz devam edebiliriz ama bu sadece vakit geçirmeye döner.

“Şeytanın kendini salıveren herkesi hemen yakalayan yerçekiminin azmiyle, çalışan kişinin etrafında dolaştığı da söylenebilir.”

“Masanın başına geçtiğimde, zihnime tereddüt edecek zamanı tanımıyorum çünkü tam olarak neyle başlayacağımı biliyorum.

• Ne yapacağına önceden karar vermek, karar vermeden başlamanın getireceği seçim yorgunluğunu yok eder. Bu da avantajlı bir başlangıç olur.

“Gerçekleştirilecek tüm hareketleri önceden, ayrıntılı olarak hayal ettiğimizde eylem kendiliğinden gerçekleşir.”

Sadakat, dikkat, azim ve sabır. 

“Öğrenmenin en büyük sanatı, her seferde az şeyle ilgilenmektir.”

“Doğamız gereği fevri, dengesiz ve dağınız; her yöne yayılan şehirlerin telaşlı yaşamı huzursuzluğumuzu arttırır. Her şeyi aynı anda yapmak ister ve fazla hızlı ilerleriz. Oysa büyük eserler, gücün tanımı olan sakin sabırla inşa edilmiştir.

Ama bu yavaşlıkla hiçbir ilerleme kaydedemeyiz, diye düşünebiliriz.

Oysa düşmanın yani unutkanlığın, fethedilen alanları yeniden ele geçireceği kesinken ilerlemenin ne anlamı var?”

• Okuduğum şeyleri yavaş yavaş sindire sindire, tekrar tekrar okumalıyım ki unutkanlığa uğramasın. Yoksa hızlı okuyup unutmanın hiç okumamaktan farkı ne olur.
• Aralıklı tekrar ile unutmaya karşı savaşmalı.

Okurken bu bilgileri unutacağımızın unuttuğumuz bilgilerinde hiç okumamakla eşdeğer olduğunu unutmadan okumalıyız. 

“Kutsal Ruh’a karşı işlenen gerçek günah hareketsiz hayattır.”

Hareket nevrasteni ruh halini ortadan kaldırır. Ders araları hareket derste odaklanmayı arttırır.

“İlk başta zor gelen bir eylem, sık tekrarlandığında artık çaba gerektirmez; zamanla kolaylaşır ve sonunda da otomatikleşir.”

“Dikkatimizin yalnızca yarsını verdiğimiz bir iş, bizi dört kat daha çok yorar.”

İyi Bir Çalışma Yönteminin Psikolojik Temelleri

“Dikkatin denetimi, bilgeyi deliden ve değerli zihni vasattan ayıran şeydir.”

“Daha da etkili bir çare yazmaktır, böylece fikir çağrışımlarını istediğimiz yönde gelişmeye zorlarız.”

• Yazmak kelimelere emrederek düşüncelerimizi toplamaktır.
• Düşündüklerimizi özetleyebilmek onları diri tutar.

“Okumak, tembelliğin en tehlikeli biçimidir; çünkü hiçbir şey yapmayan tembel bir insan pişmanlık duyabilir ve ataletinden kurtulabilir. Fakat okursa, çalıştığını inanmaya başlar ve tembelliğine çare aramaz.”

• Okumak zihinsel enerjiyi tüketen bir faaliyettir. Bu enerjinin boşa gitmesi durmadan ve hızlıca okuyup bitirmektir. Anlamlı bir enerji kaybı için keşfedilen bilgilerin organize edilerek düzenlenmesi veya tekrarlanması yada kullanılması gerekir.

• Okuma orucu da zihin sağlığı için yararlıdır.

“Kimse durmayı, okuduğu bölüm üzerinde düşünmek için nefes almayı ya da sadece rahatça tadını çıkarmayı düşünmez. Anlamak için asla durmazlar, okuduklarının doğru olup olmadığını kendisine asla sormazlar. Kilometrelerce yol alan hız delisi sürücüler gibi okurlar. Sayfaları yakarlar.”

“Faydasız okumanın zararları; gücün boşa harcanması, hareketsizlik ve biriken göz yorgunluğu.”

“Düşüncelerin sıralaması, akıl yürütmenin mantıksal ilerleyişi, kanıtların değeri; tüm bunlar zihnin enerjisini güçlüklerle başa çıkmaya alıştırır, yargıyı kesinleştirir, düşünceleri deneyim ve gerçeklikle karşılaştırma ihtiyacı doğurur.” 

• Sıralı düşünceler devamlı aynı hareketin yapmanın getireceği sabrı arttırır. Akıl yürütmeler neden sonuç ilişkisi içerisinde dışarıdaki bilgilerin nasıl ilerlediğini gösterir. Kanıtların değeri ise yanlış olanın görülüp aslında doğru olanı farkettirir.

“En iyi insanların düşüncelerini, kalbimiz zayıfladığında kokusunu içine çektiğimiz manevi bir buket olarak görmeliyiz.”

“Çoğu romancı her şeyden önce tüccardır.”

• Akıcı popüler romanların tüketime teşviki entelektüel bir çalışmadan ziyade insana yorgunluk verir.

“Az okuyan ama çok düşünen..”

• Sürekli not alıp biriktirmek yılları deneyimlerince canlı tutmak hala onlarla yaşıyor olmak demektir. 

“Hepimiz, kitaplara olan doymak bilmez iştahımız yüzünden zayıf düşüyor ve sıkıntı çekiyoruz. Sadece kronik bir hazımsızlık olan kitaplarla aşırı beslenmeye karşı mantıksız bir inancımız var.”

"Okumak tembelliğin en tehlikeli biçimidir.”

“Hayatımın en önemli keşfini yaptım: Bir soruyu aydınlatmak için birkaç saatlik kişisel çaba, beni günlerce yapılan kitap okumalarından çok daha ileri taşıdı.”

• Bir sorunun cevabı olarak okuma listesi yapmak.

“Güzel bir gelişim sırrı, bunu bıkana kadar tekrarlayalım; her şeyi yazma çabasına verilmesi gereken saf entelektüel enerjinin kutsal anlarına tabi kılmaktır. Okumak ancak bu çabayı tamamladığı ölçüde değerlidir. Aksine bizi uyuşuk bir pasifliğe alıştırıyor ve gücümüzü dağıtıyorsa tehlikelidir.”

• Soruların cevabını ararken edindiğin notları yazarak özetlemek elmasvari bir entelektüel çaba olacaktır.

“Disiplinli iradenin faktörleri;

• Boş çabaları asgariye indirmek
• Gerektiğinde enerjik olmak
• Kusursuz bir düzen”

“Hafıza kırılgandır

• Derinlemesine incelemediğin
• Güçlü bir şekilde özetlemediğin
• Hemen tekrar bulabilmek için dosyalamadığın

Her okumanın bir kayıp olduğunu unutma.”

• En önemli yazarların en önemli kitaplarını oku.

“Dehanın uzun bir sabır olduğunu söylemek doğrudur.”

“İrade, yalnızca sıcak tutulduğunda en yüksek verimini veriri. Soğumasına ve sönmesine izin verildiğinde, onu tekrar harekete geçirmek oldukça zor bir iştir.”

• Yapılacakları belirle yaparkende hayırlarını netleştir.